Białko czy żółtko? Dietetycy wskazują, co wybrać, by odciążyć wątrobę i trzustkę

Żółtko pod lupą wątroby i trzustki

Żółtko to prawdziwa bomba witaminowa, zawierająca cenną luteinę, żelazo oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K). Jednak dla osób zmagających się z chorobami pęcherzyka żółciowego, stłuszczeniem wątroby czy problemami z trzustką, może ono stanowić spore wyzwanie. To właśnie w żółtku kumuluje się tłuszcz oraz cholesterol, które wymagają od układu pokarmowego intensywnej produkcji żółci i enzymów trawiennych.

Przy ostrych stanach zapalnych trzustki lub w diecie lekkostrawnej eksperci często zalecają rezygnację z żółtka na rzecz samego białka. Tłuszcz zawarty w żółtku stymuluje trzustkę do pracy, co w przypadku jej osłabienia może wywoływać ból i dyskomfort. Z kolei zdrowa wątroba uwielbia zawartą w żółtkach cholinę, która wspiera jej regenerację, dlatego kluczem jest dopasowanie menu do indywidualnych potrzeb.

Białko a kondycja nerek

Białko jaja kurzego jest uznawane za wzorcowe, co oznacza, że organizm wykorzystuje je niemal w całości do budowy mięśni i regeneracji tkanek. Jest ono praktycznie pozbawione tłuszczu i cholesterolu, co czyni je idealnym składnikiem diet redukcyjnych i odciążających układ trawienny. Jednak sytuacja zmienia się, gdy spojrzymy na zdrowie nerek, które odpowiadają za usuwanie produktów przemiany materii.

Osoby z niewydolnością nerek muszą ściśle kontrolować podaż protein w diecie. Nadmiar białka, nawet tak wysokiej jakości, może prowadzić do wzrostu poziomu mocznika i nadmiernego obciążenia kłębuszków nerkowych. W takich przypadkach dietetycy precyzyjnie wyliczają liczbę dopuszczalnych jajek, aby nie doprowadzić do pogorszenia parametrów nerkowych przy jednoczesnym uniknięciu niedożywienia.

Jak jeść jajka przy konkretnych schorzeniach?

Wybór między żółtkiem a białkiem powinien być podyktowany konkretną diagnozą. Osoby z wysokim poziomem cholesterolu LDL często obawiają się żółtek, choć nowsze badania sugerują, że dla zdrowego człowieka jedno jajko dziennie zazwyczaj nie stanowi zagrożenia. Jeśli jednak cierpisz na zaawansowaną kamicę żółciową, żółtka mogą prowokować ataki kolki ze względu na wysoką zawartość tłuszczu, który zmusza pęcherzyk do gwałtownego skurczu.

W przypadku sportowców i osób po zabiegach operacyjnych, często stawia się na przewagę białek, aby dostarczyć budulca bez obciążania wątroby tłuszczem. Z kolei osoby z niedokrwistością powinny sięgać właśnie po żółtka, które są cennym źródłem żelaza. Jak podkreślają lekarze, odpowiedź na pytanie: białko czy żółtko, zawsze zależy od tego, który organ potrzebuje w danym momencie największego wsparcia.

Złote zasady bezpiecznej konsumpcji

Aby jajka służyły zdrowiu, ogromne znaczenie ma sposób ich przygotowania. Najzdrowszą formą są te gotowane na miękko – ich białko jest ścięte i łatwo strawne, a żółtko pozostaje płynne, zachowując komplet witamin i cennej lecytyny. Jajka smażone na boczku czy maśle to najcięższy wybór dla wątroby i trzustki, ponieważ połączenie nasyconych tłuszczów zwierzęcych z cholesterolem drastycznie zwiększa trudność trawienia posiłku.

Ile jajek możemy zjeść bez obaw? Choć Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) nie określa sztywnego limitu, polskie wytyczne sugerują, że dla zdrowej osoby dorosłej rozsądną ilością jest około 7 jajek tygodniowo. Warto jednak rotować dodatkami – zamiast ciężkiego majonezu wybierać awokado lub świeży szczypiorek. Takie zrównoważone podejście pozwala w pełni czerpać z dobrodziejstwa jajek bez obaw o kondycję narządów wewnętrznych.

Źródła: https://www.gov.pl/web/wsse-wroclaw/ile-zdrowia-drzemie-w-jajku, https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/cholesterol-jesc-duzo-czy-malo-gdzie-lezy-prawda/