Czym jest olej palmowy – zastosowanie i wpływ na zdrowie. Czy jest szkodliwy?

Czym jest olej palmowy?

Olej palmowy to tłuszcz roślinny pozyskiwany z owoców olejowca gwinejskiego (Elaeis guineensis). Surowy olej palmowy ma żółtobrązową barwę; jest bogaty w witaminę E, beta-karoten i inne składniki odżywcze. W wyniku oczyszczania oleju surowego powstaje olej rafinowany, który jest bezbarwny i bezsmakowy. Rafinowany olej palmowy jest bardzo częstym składnikiem w produktach przetworzonych.

Szerokie zastosowanie oleju palmowego w wielu gałęziach przemysłu wynika z jego właściwości fizykochemicznych. Jest stabilny w wysokich temperaturach, odporny na utlenianie i tani w produkcji.

Zastosowanie oleju palmowego

Olej palmowy znajduje się w ogromnej ilości produktów. Przemysł spożywczy wykorzystuje go do produkcji słodyczy, w tym czekolad, słodkich kremów do smarowania pieczywa czy ciastek, a także gotowych dań i przekąsek (np. zupki instant) oraz tłuszczy do smażenia i margaryn.

Z właściwości oleju palmowego korzystają też producenci kosmetyków i chemii gospodarczej. Znajdziemy go w składzie mydeł, szamponów, kremów i balsamów, a nawet środków czystości. 

Czy olej palmowy jest szkodliwy dla zdrowia?

Olej palmowy sam w sobie nie jest szkodliwy, szczególnie w postaci surowej. Jest źródłem antyoksydantów, które mogą mieć pozytywny wpływ na organizm. Problem pojawia się jednak w przypadku rafinowanego oleju palmowego, szczególnie gdy jest poddawany wysokim temperaturom np. podczas smażenia. W takich warunkach mogą powstawać szkodliwe związki, takie jak 3-MCPD i estry glicydylowe (GE) o potencjalnym działaniu rakotwórczym oraz tłuszcze nasycone, które w nadmiarze mogą podnosić poziom cholesterolu LDL i zwiększać ryzyko chorób serca.

Warto zwrócić szczególną uwagę na obecność oleju palmowego w produktach dla dzieci, takich jak mleko modyfikowane czy słodycze. Nadmiar oleju palmowego w diecie najmłodszych może wpływać negatywnie na rozwój kości i metabolizm tłuszczów.

Największym problemem związanym z olejem palmowym jest jego produkcja, która ma katastrofalny wpływ na środowisko. Pod uprawy palmy olejowej wycina się ogromne połacie lasów tropikalnych, co prowadzi do wylesiania, a w konsekwencji utraty bioróżnorodności.

Intensywne pomniejszanie się naturalnych siedlisk dzikich zwierząt prowadzi do gwałtownego spadku liczebności przedstawicieli rozmaitych gatunków (np. orangutanów) i zagraża ich wyginięciem. Karczunek lasów tropikalnych pod uprawy palmy przyczynia się także do wzrostu emisji gazów cieplarnianych, a w efekcie pogłębienia problemu globalnego ocieplenia.

Jak chronić się przed olejem palmowym?

Oleju palmowego zdecydowanie warto unikać – zarówno z troski o zdrowie, jak i o środowisko. Wybierając produkty bez niego, działasz na rzecz profilaktyki i w interesie przyszłych pokoleń. Jak sprawdzić, czy w danym produkcie jest ten niepożądany składnik? Szukaj go na etykietach (uwaga: olej palmowy może ukrywać się pod określeniem „tłuszcz roślinny”). Dobrym sposobem na wykluczenie oleju palmowego z diety jest wybieranie alternatyw, takich jak oliwa z oliwek czy olej kokosowy.

Olej palmowy to wszechstronny i tani składnik, który znalazł zastosowanie w wielu branżach. Warto jednak być świadomym potencjalnych zagrożeń zdrowotnych, zwłaszcza w przypadku spożywania produktów wysokoprzetworzonych. Dodatkowo produkcja oleju palmowego wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla środowiska. Wybierając świadomie i ograniczając spożycie oleju palmowego, możesz nie tylko zadbać o zdrowie, ale także przyczynić się do ochrony naszej planety.
 

Czytaj także:

Zalety kawy zbożowej. Napój wraca do łask!
3 grupy produktów, których boją się nowotwory. Zacznij jeść już dziś!
Dlaczego warto jeść jajka i jak najlepiej je przygotować?