Pij na zdrowie. Te napoje mogą zmniejszać ryzyko raka jelita grubego

Rak jelita grubego w Polsce

Rak jelita grubego to drugi najczęstszy nowotwór złośliwy w Polsce. Co roku diagnozuje się go u ponad 20 000 osób. Wczesne wykrycie i profilaktyka mają kluczowe znaczenie.

Wśród czynników ryzyka wymienia się dietę ubogą w błonnik, siedzący tryb życia i otyłość. Coraz więcej badań wskazuje jednak, że napoje roślinne – kawa i herbata – mogą wspierać ochronę komórek jelita przed uszkodzeniami. Przeczytaj: Coraz więcej przypadków raka jelita grubego. Winny konkretny produkt

Co mówią badania?

Kawa: więcej niż zastrzyk energii
Przegląd badań opublikowany w British Journal of Cancer (2023) wykazał, że regularne picie kawy wiąże się z niższym ryzykiem raka jelita grubego o 15–20 %. Efekt był widoczny niezależnie od tego, czy kawa zawierała kofeinę, czy była bezkofeinowa.

Jak działa kawa:
• Polifenole i kwasy chlorogenowe mają właściwości przeciwzapalne i przeciwutleniające.
• Kofeina przyspiesza perystaltykę jelit, skracając kontakt toksyn z błoną śluzową.
• Związki powstające podczas palenia ziaren aktywują enzymy wątrobowe neutralizujące substancje rakotwórcze.

Metaanaliza z 2022 r. (Gastroenterology Research and Practice) potwierdziła, że największy efekt ochronny obserwowano przy spożyciu 3–4 filiżanek dziennie.

Herbata: moc katechin i teaflawin
Zielona i czarna herbata to źródła katechin i teaflawin – związków roślinnych, które hamują wzrost komórek nowotworowych i chronią DNA przed uszkodzeniami.

Badania opublikowane w Nutrients (2023) wskazują, że regularne picie herbaty (zwłaszcza zielonej) wiązało się z redukcją ryzyka raka jelita grubego o 12–15 %, szczególnie u osób powyżej 50. roku życia.

Dodatkowe korzyści herbaty:
• wspiera mikrobiotę jelitową.
• ogranicza stany zapalne.
• pomaga utrzymać stabilny poziom cukru i masę ciała.

Jak pić, żeby działało ochronnie?

• Umiarkowanie. 2–4 filiżanki kawy lub herbaty dziennie wystarczą, by uzyskać efekt ochronny. Więcej nie znaczy lepiej – nadmiar kofeiny może podnosić ciśnienie i utrudniać sen.
• Bez cukru. Dodawanie cukru, syropów i słodkiej śmietanki niweluje korzyści zdrowotne.
• Naturalnie. Wybieraj świeżo mieloną kawę lub liściastą herbatę – gotowe napoje z puszki lub butelki często zawierają cukier i konserwanty.
• Z umiarem przy nadkwasocie. Kawa może nasilać objawy refluksu – w takim przypadku lepiej wybierać wersję łagodną lub zbożową.

Co jeszcze wspiera profilaktykę raka jelita grubego?

• dieta bogata w błonnik – pełne ziarna, warzywa, rośliny strączkowe.
• ograniczenie czerwonego i przetworzonego mięsa.
• utrzymanie prawidłowej masy ciała.
• aktywność fizyczna co najmniej 150 minut tygodniowo.
• regularne badania przesiewowe – kolonoskopia po 50. roku życia lub wcześniej, jeśli występuje obciążenie rodzinne.

 

Źródło: Pacjenci.pl